We gaan off-grid!

Leuke kreet, het is tegenwoordig erg populair om dit te roepen. Er zijn hele off-grid communities, sommigen bouwen een huis ergens in de bossen, anderen doen het in tenten of in voertuigen. Wat betekent off-grid gaan eigenlijk? Je hebt een tweetal definities.

Van de radar. Vooral in Amerika is het een term off-grid, daarmee bedoelen ze “off the grid”: Je laat iedereen en alles achter en laat niets meer van je horen.

Maar op deze pagina gaan we het hebben over deze vorm;

Los van alle bestaande netwerken. Los van elektriciteit, stromend water, buiten de gebruikelijke infrastructuur, los van alle andere netwerken.

Met alle infrastructuur zijn we verslaafd geraakt aan een continue beschikbaarheid van allerlei nutsvoorzieningen en nemen we het voor lief. Daarnaast maakt het ons niet meer uit hoeveel we gebruiken, het is er immers altijd. Er is altijd water, altijd stroom, altijd gas, altijd telefoon, etc. Mensen waren in 2015 geshockeerd toen in Noord-Holland overdag het stroom uitviel wegens problemen in een schakelstation.

Mijn droom is dat ik van mijn bus-camper een off-grid voertuig maak zodat ik weken zonder door mens aangelegde netwerken kan doen. Mijn bus is zelfs een syncro, dus in theorie heb ik niet eens wegen nodig. In de praktijk zal dat niet meevallen. Wat voor netwerken moet ik dan allemaal vermijden? En op wat voor manier?

Electriciteit

Stroom

Het is niet meer weg te denken, stroom. Internet, gadgets en het licht tijdens donkere momenten op de dag. Begin twintigste eeuw werd Nederland geëlektrificeerd. Er kwamen steeds meer moderne apparaten, lampen, en het was de wens van alle huishoudens om aangesloten te worden op een groot electriciteits-grid.

Tegenwoordig is het netwerk behoorlijk complex en zijn we verbonden met het net van Noorwegen, Groot-Britannië en Duitsland. En in de toekomst worden we ook aangesloten op die van Denemarken. Zo kunnen we overschotten en tekorten verdelen. Hebben we zoveel stroom nodig? Er worden windmolen parken, kolencentrales, kerncentrales gebouwd om de honger naar energie te blijven stillen. We moeten allemaal elektrisch gaan rijden, maar waar komt deze elektriciteit vandaan?

Off-grid
Het is tegenwoordig betaalbaar en mogelijk om je energie behoefte (of een deel er van) zelf op te wekken. Het betekent wel dat je ook bewuster met je energie om moet gaan, niet alle apparaten altijd maar aan laten staan.

Zelf heb ik een maand lang mijn iPhone enkel met zonne-energie opgeladen.
– Lees er hier meer over; Waka Waka en mijn gadgets

Het wordt al steeds meer de trend om op te wekken en je kan zelfs stroom leveren aan het stroomnet. Je hoeft dus niet persé off-grid te gaan. Je zou ook voor een hybride oplossing kunnen gaan.
– Lees er hier meer over ; Stroom opwekken en bewaren

Water

In Nederland gebruiken we gemiddeld tussen de 120 en 140 liter water per dag. Dit is voor de WC, douche, drinken, eten koken, planten water geven, auto wassen, etc etc. Het is een enorme hoeveelheid en toch is stroom altijd beschikbaar.

Er is kraanwater, leidingwater en drinkwater. Waar leidingwater en kraanwater eigenlijk hetzelfde betekent is niet altijd persé drinkwater. Drinkwater betekent voor menselijke consumptie geschikt en in Nederland komt dit gewoon uit de kraan. Ooit in 1853 begon men in Amsterdam met het leveren van drinkwater via leidingen. Als je van het netwerk af zou gaan, off-grid, dan stop je ook met deze luxe en moet je je eigen drinkwater verzamelen en zuiveren.

Off-grid
Afhankelijk van je locatie kan je het zo uit meren of rivieren halen. Als je in een industriegebied zit dan is het af te raden om oppervlakte water te drinken. Daarnaast kunnen er nog metalen, gifstoffen, ziektes in het water zitten. Om betrouwbaar drinkwater te hebben moet je het nog zelf filteren.

Dit is ook handig voor onbetrouwbare waterleidingen waarvan je niet zeker bent of het drinkwater is. Natuurlijk kan je ook flesjes water kopen, maar het is beter voor het milieu om het niet te doen, daarnaast kost al dat wateropslag weer extra ruimte.

– Lees er hier meer over; Water en drinkwater maken

Als je van kraan naar kraan rijdt om je tanks te vullen, of als je steeds van winkel naar winkel rijdt voor flessenwater, ben je dan werkelijk off-grid? Of heb je dan het ene netwerk voor het andere netwerk ingeruild?

Toilet en badkamer

Toilet

De W.C.
Vroeger deden we het gewoon in een gracht, tegenwoordig zijn we wat civieler. Hoe ga je naar de WC als je niet bent aangesloten op het riool? Dat is een vraag die mensen die in een bus wonen regelmatig horen. Als je in het bos slaapt/staat of bij een flinke bomenrij is de kleine boodschap niet zo’n probleem, zelfs niet voor vrouwen. Een grote boodschap is al wat lastiger en zeker niet fris als je het zomaar tussen de bomen doet. Dan kan je het beter ergens in opvangen en weggooien of een kleine kuil graven.

Douchen
Dit is iets lastiger, sommigen hebben de ruimte voor een douche-cabine, maar dan zit je wel met een beperkte voorraad water. Douchen zoals we kennen zoals thuis is er niet bij. Het moet snel, effectief en met weinig waterverbruik. Je hoeft niet perse elke dag te douchen, je kan jezelf ook aan de kraan wassen en zo water besparen.

Off-grid
Als je een vaste plek hebt kan je verschillende methodes gebruiken; ouderwetse gat in de grond of in een emmer, compost, verbranding of chemisch toilet. Als je mobiel bent dan worden de opties wat minder. Afhankelijk van de grootte van je voertuig kan je zelfs voor kiezen om het in een emmer in een plastic tas te doen en deze weg te gooien in vuilnisbakken. Compost toilet is het best voor het milieu, maar neemt wat ruimte in beslag. Met afval weggooien zit je wel weer aan een grid vast, afval verwerkingspunten. Compost toilet is grid-vrij.

Brandstof en de verbranding

Gaspit

Wij mensen houden van warmte. Een warm huis en warm eten is erg prettig. Hiervoor moeten we dingen verbranden. Alhoewel je de zon nog wel kan gebruiken voor het verwarmen van je huis, camper en/of tent hebben we vuur nodig om ons eten te koken en dat kopje thee te maken. Hier is het heel lastig om werkelijk off-grid te raken.

Het schijnt een grote stap geweest te zijn in de ontwikkeling van de mens dat we vuur konden beheersen. Vuur was altijd al aanwezig op de aarde. Door bliksem inslagen of andere natuurlijke verschijnselen ontstond er vuur. Maar op een gegeven moment konden we zelf vuur maken en weer doven. Hiermee konden we akkerlanden creëren, eten koken/bakken en nog veel meer.

Off-grid
Afhankelijk van je verbrandingsbron kan je werkelijk off-grid leven. We zullen deze eens op een rijtje zetten;

  • Stroom, inductie/keramisch koken en met een electrische kachel verwarmen.
  • Hout, vooral gesprokkeld in de natuur en weggegooid hout door mensen.
  • Benzine/diesel, niet echt off-grid, maar naast hout wel het meest flexibel, overal zijn tankstations.
  • Gas, nog minder off-grid. Toch met LPG kan je redelijk flexibel zijn.
  • Houtskool/briketten, eigenlijk verkoold hout. Niet echt off-grid omdat je het moet kopen.

– Lees er hier meer over; koken, eten en drinken
– Lees hier over de kookstoestellen; koken in de bus